KidsOut World Stories

Anraith Cloiche – Leagan Ultach    
Previous page
Next page

Anraith Cloiche – Leagan Ultach

A free resource from

Begin reading

This story is available in:

 

 

 

COGG logoCEA logo

 

 

 

An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta agus Gaelscolaíochta

 

 

 

Anraith Cloiche

a pot of soup

 

 

 

 

 

 

Fadó, fadó i sráidbhaile nach raibh i bhfad ar shiúl ó shruthán, bhí saighdiúir dea-chroíoch ag siúl go spadánta síos bealach a bhí clúdaithe le dusta. Bhí sé ag siúl go malltriallach mar chaith sé an lá ar fad ag siúl. Ní raibh rud ar bith ab fhearr leis ná béile deas te a ithe. Agus é ag teacht a fhad le teach beag den tseandéanamh ar thaobh an bhealaigh mhóir, dar leis, 'Caithfidh sé go bhfuil bia sa bhreis ag an duine a chónaíonn anseo le roinnt le taistealaí ocrach mar mise; sílim go rachaidh mé le ceist a chur.'

Agus shiúil an saighdiúir suas an cosán duirleogach chuig an doras adhmaid, thart le gairdín a bhí lán le cabáistí, prátaí, oinniúin agus meacain dhearga. Chomh luath agus a bhain sé tosach an tí amach, thóg sé a lámh le cnag a bhualadh nuair a d’oscail an doras go tobann. Bhí seanfhear ina sheasamh ar an taobh eile. Bhí a lámha ar a chromáin aige agus bhí muc ar gach mala aige.

'Cad é atá de dhíth ort?' arsa an seanfhear, go drochbhéasach. Ach rinne an saighdiúir miongháire leis.

'Dia duit. Is saighdiúir mé as sráidbhaile nach bhfuil i bhfad ar shiúl ón áit seo. Tháinig mé chugat lena fhail amach an bhfuil bia ar bith agat a thiocfadh leat a spáráil.'

D’amharc an seanfhear ar an tsaighdiúir ó bhun go barr agus thug sé freagra giorraisc air. 'Níl, leoga. Imigh leat.'

Níor chuir seo beaguchtach ar an tsaighdiúir—rinne sé miongháire eile agus chlaon sé a cheann. 'Tuigim. Níl ann ach go bhfuil mé ag fiafraí sa dóigh go mbeidh comhábhair eile agam do m’anraith cloiche, ach is dócha go mbeidh orm an t-anraith a ól gan a dhath eile leis. Ach beidh sé so-bhlasta go leor!'

D’ardaigh an seanfhear a mhalaí agus tréan iontais air. 'Anraith cloiche?' a d’fhiafraigh sé.

'Sea, a dhuine uasail,' a d’fhreagair an saighdiúir, 'anois mura miste leat …'

Shiúil an saighdiúir go dtí lár an chosáin agus tharraing sé coire iarainn amach as a chuid málaí. Nuair a líon sé é le huisce thosaigh sé ag cur síos tine faoi. Ansin go sollúnta, bhain sé cloch cosúil le gnáthchloch amach as mála síoda agus lig sé don chloch titim go deas réidh isteach san uisce.

Bhí an seanfhear ag coimhéad air seo óna fhuinneog, agus a sháith iontais air.

'Anraith cloiche?' a d’fhiafraigh sé de féin. 'Is cinnte nach bhfuil a leithéid de rud ann.'

Agus i ndiaidh dó tamall a chaitheamh ag amharc ar an tsaighdiúir ag corraí an uisce le bata beag, shiúil an seanfhear amach agus ar seisean leis an tsaighdiúir, 'Cad é atá tú a dhéanamh?'

Bholaigh an saighdiúir den ghal a bhí ag teacht amach as a phota agus ligh sé a liopaí agus é ar bís, 'M’anam, níl a dhath ar bith is fearr liomsa ná giota so-bhlasta d’anraith cloiche.' Ansin d’amharc sé suas ar an tseanfhear, agus é ag rá, 'Ar ndóigh, is doiligh anraith cloiche le gráinnín salainn agus piobair ann a bhualadh.'

Go drogallach, chuaigh an seanfhear isteach sa teach agus phill sé le salann agus piobar agus thug sé iad go mall don tsaighdiúir.

'Foirfe!' arsa an saighdiúir agus chroith sé iad isteach sa phota. Chorraigh sé é uair amháin eile sular amharc sé anonn arís ar an tseanfhear, 'An bhfuil a fhios agat, bhlais mise anraith cloiche a bhí iontach mar go raibh cabáiste ann.'

Ansin chuaigh an seanfhear chuig a chuid cabáistí agus bhain sé an cabáiste ab aibí agus thug sé é don saighdiúir.

'Ó, go hiontach ar fad!' arsa an saighdiúir agus é ag gearradh an chabáiste ina phíosaí sular chuir sé é isteach sa phota.

Bhain sé boladh domhain as an phota agus ar seisean leis an tseanfhear, 'An bhfuil a fhios agat, bheadh an t-anraith seo fóirsteanach do rí ach cúpla meacan dearg a bheith ann.'

Dúirt an seanfhear go smaointeach, 'Sílim go dtig liom cúpla meacan dearg a fháil,' agus chuaigh sé anonn chuig a mheacain dhearga agus bhain sé lán doirn díobh.

Bhí lúcháir ar an tsaighdiúir nuair a tugadh na meacain dhearga dó; ghearr sé ina bpíosaí iad agus chorraigh sé an pota arís eile.

Agus ar aghaidh leo mar sin. Tháinig lúcháir ar an tseanfhear nuair a fuair sé an boladh ón phota mar thug sé oinniúin, prátaí, mairteoil agus a mhacasamhail eile don tsaighdiúir. Chuir an saighdiúir rudaí eile, mar shampla, beacáin agus eorna a bhí ina mhála, isteach sa phota go dtí gur fhógair sé go raibh an t-anraith réidh.

Rinne an seanfhear miongháire leis an tsaighdiúir nuair a thairg sé an leathchuid den anraith dó.

'Cad chuige nach dtagann tú isteach? Tá arán úr a cheannaigh mé sa bhácús ar maidin agam agus bheadh sé go hálainn leis an anraith cloiche,' ar seisean go cineálta.

Agus mar sin de, roinn an seanfhear agus an saighdiuir béile an-bhlasta le chéile. Bhain an saighdiúir cartán bainne amach as a mhála agus roinn siad sin eatarthu féin fosta. D’aontaigh an seanfhear leis an tsaighdiúir go raibh an t-anraith níos deise ná rud ar bith eile a bhlais sé riamh roimhe.

Níor thuig an seanfhear an fhírinne go dtí gur thug an saighdiúir an mála síoda ina raibh an chloch dó. Níorbh í an chloch a chruthaigh an t-anraith álainn. Ina áit sin, bhí sé féin agus an saighdiúir ábalta béile den scoth a chruthú agus iad ag obair go fial flaithiúil le chéile agus ansin bhí siad ábalta an béile a roinnt eatarthu féin.

Enjoyed this story?
Find out more here