KidsOut World Stories

An Áilleacht sa Difríocht – Leagan Ultach    
Previous page
Next page

An Áilleacht sa Difríocht – Leagan Ultach

A free resource from

Begin reading

This story is available in:

 

 

 

COGG logo

 

CCEA Logo

 

 

 

 

 

An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta agus Gaelscolaíochta

 

 

 

An Áilleacht sa Difríocht

Scéal Iaránach

 

 

 

 

 

 

Bhí Shirin ina girseach óg go fóill nuair a chuir a tuismitheoirí í óna baile in Tehran le cónaí i mBaile Átha Cliath in Éirinn.

Níor thaitin sé le Shirin bheith ag smaoineamh go mbeadh sí ag dul a chónaí lena col ceathracha in Éirinn, ach dúirt a máthair léi, “Is fearr seo, a leanbh. Níl sé sábháilte a thuilleadh anseo agus beidh saol nua iontach agat in Éirinn agus déanfaidh tú cairdeas nua den uile chineál.”

Bhí fonn caointe ar Shirin bheag mar bhí grá mór aici dá máthair agus dá hathair agus ní raibh sí ag iarraidh imeacht uathu. Lena chois sin, ní raibh aithne aici ar a col ceathracha ar chor ar bith. Níor thug siad ach cuairt amháin ar Tehran, agus bhí Shirin róbheag lena gcuid cainte a thuiscint mar nach raibh Fairsis acu, rud a bhí iontach coimhthíoch ar fad, dar le Shirin.

Sa deireadh tháinig an lá agus thiomáin a máthair agus a hathair Shirin chuig an aerfort. Bhí a haintín le dul isteach san eitleán léi.

“Tá eagla orm,” arsa Shirin, agus a hathair agus a máthair ag siúl léi chuig an bhoth bheag. Sa bhoth d’amharc fear ar a pas agus sheiceáil sé a ticéad.

“Cad é mar a bheadh eagla ort?” arsa a hathair. “Nach tusa an ghirseach bheag chróga nach raibh eagla uirthi riamh agus na buamaí ag titim ar an chathair? Agus nach tusa an ghirseach ar ghnách léi dul ar scoil gach lá nuair a bhíodh eagla ar na girseacha beaga eile agus nuair a d’fhan siad sa bhaile lena dtuismitheoirí.”

“Sin scéal eile,” arsa Shirin. “Seo é mo bhaile dúchais.”

Chuaigh máthair Shirin ar a glúine taobh leis an ghirseach bheag, rinne croí isteach léi, agus shlíoc sí a cuid gruaige. Dúirt sise lena hiníon: “Tá a fhios agam go gcuirfidh tú bród orainn, a leanbh. Agus ná bí thusa buartha, tiocfaidh mé féin agus d’athair go hÉirinn roimh i bhfad agus beidh tú ábalta na rudaí uilig atá le feiceáil i mBaile Átha Cliath a thaispeáint dúinn. Beidh seans agat teanga nua a fhoghlaim, labhraíonn siad Gaeilge in Éirinn. Tig leat Gaeilge a theagasc dom.”

Thaitin an smaoineamh le Shirin go mbeadh sí ag teagasc teanga nua dá máthair mar shíl Shirin go raibh a máthair ar an duine ba chliste ar an domhan cláir.

“Tá mé ag déanamh go dtiocfadh liom sin a dhéanamh,” arsa an ghirseach bheag. Ansin fuair a haintín greim ar a lámh agus mhínigh sí di go raibh an t-am ann le dul ar bord an eitleáin sula n-imeodh sé gan iad.

Agus í ar an eitilt fhada go hÉirinn, shamhlaigh Shirin an saol nua a bheadh aici. Bhí rún daingean aici go ndéanfadh sí go maith ar scoil agus dúirt sí léi féin go gcuirfeadh sí bród ar a tuismitheoirí.

“Tig liom seo a dhéanamh,” a shíl sí. “Tig liom seo a dhéanamh chomh furasta agus a bhainim bláthanna.”

Ansin thit an ghirseach bheag ina codladh agus rinne sí brionglóid faoin chuma a bheadh ar Éirinn. Rinne sí brionglóid faoi phairceanna glasa agus faoi aibhneacha leathana. B’fhéidir go bhfeicfeadh sí leipreachán! 

Ach nuair a bhain Shirin an t-aerfort amach i mBaile Átha Cliath ní raibh Éire go díreach mar a shamhlaigh sí ar chor ar bith. Bhí dath liath uafásach ar an spéir agus bhí sé gaofar agus ag cur fearthainne. Bhí brón ar Shirin gur shocraigh sí a cuaráin a chaitheamh mar bhí a ladhra iontach fuar. Agus níos measa ná rud ar bith eile….níos measa arís mhothaigh sí go raibh gach duine ag amharc uirthi; bhí cuma orthu gur shíl siad go raibh cloigeann mór agus trí shúil aici.

Bhí iontas ar Shirin nuair a chonaic sí gurbh ise an t-aon duine amháin a raibh seádar uirthi. Bhí girseach ina seasamh in aice le Shirin. Dhírigh an ghirseach a méar, rinne sí gáire, agus d’fhiafraigh sí dá máthair: “Cad chuige a bhfuil sise ag caitheamh éadach mór casta thart uirthi mar sin?”

Tharraing an mháthair an ghirseach bheag ar shiúl agus dúirt sí léi gur dhímhúinte an mhaise di a méar a dhíriú ar dhuine. Ba mhaith le Shirin a rá leis an ghirseach bheag nach éadach mór a bhí ann, gur sheádar a bhí ann agus gur chaith a lán girseach agus a máithreacha agus a máithreacha móra seádar in Tehran mar gur chuid dá gcultúr é.

Ar ndóigh, bhí fonn ar Shirin a seádar a bhaint di. Níor thaitin sé léi go raibh daoine ag stánadh uirthi ar an dóigh sin. Ba mhaith léi bheith ar ais in Tehran, áit a raibh an ghrian ag soilsiu agus áit a mbeadh a ladhra te arís.

“Téimis abhaile,” arsa a haintín agus bhrostaigh sí an ghirseach bheag isteach i dtacsaí mór.

Shíl Shirin go raibh blas iontach greannmhar ar chaint an tiománaí tacsaí. Labhair sé agus labhair sé; ní raibh Shirin cinnte an raibh sé ag caint i mBéarla nó i nGaeilge. Bhí barúil aige faoi gach rud. Níor thuig Shirin bheag é, ach ar an dea-uair ba chosúil gur thuig a haintín agus níorbh fhada go raibh siad ag scinneadh leo ar nós na gaoithe tríd an chathair chuig an bhaile nua a bheadh aici.

Ba mhaith le Shirin ceist a chur ar a haintín cad chuige nár chaith sí seádar in Éirinn cé gur chaith sí seádar i gcónaí agus í ar cuairt ag a máthair in Tehran.

“Caithfidh sé go bhfuil sí faoi bhréagriocht”, dar leis an ghirseach bheag. Ach chuimhnigh Shirin go ndúirt a máthair i gcónaí léi nach raibh gar ann bheith ag iarraidh an fhírinne fút féin a cheilt ar dhaoine eile, mar sin de, chuir Shirin ceist uirthi féin cad chuige ar roghnaigh a haintín bheith faoi bhréagriocht agus í in Éirinn.

Tharla gur áit iontach aisteach go deimhin a bhí ann mar Bhaile Átha Cliath. Bhí sé ag cur fearthainne gach lá an chéad seachtain agus níor shíl Shirin mórán den tsamhradh in Éirinn. Ba dhoiligh di an rud a bhí daoine a rá a thuiscint cé go ndúradh léi go raibh Bearla an-mhaith aici féin. Níor chuala sí daoine ag caint i nGaeilge ar na sráideanna ach chuala sí an teanga ar an teilifíseán. Agus ní fhaca sí leipreachán go fóill. Rinne daoine fásta gáire nuair a d’fhiafraigh sí cá bhfeicfeadh sí ceann.

Bhí díoma an domhain ar an ghirseach óg faoina baile nua agus chronaigh sí a máthair agus a hathair agus a cairde. Bhí an bia fiú amháin difriúil: bhí sé liath mar a bhí an aimsir agus chonacthas di gur thainig sé amach as boscaí ón reoiteoir, níorbh ionann é agus loobia polo le cróch a rinne a máthair nó le tahadeeg briosc a bhí dathannach agus blasta le hithe.

Nuair a tháinig an lá a bhí Shirin le dul ar a scoil nua, bhí sí neirbhíseach agus rinne sí iarracht cur ina luí ar a haintín go raibh sí róthinn le héirí amach as an leaba.

“Nil mé ag iarraidh dul ann,” a mhaígh sí agus í ag gearán. “Níl aithne agam ar aon duine agus bíonn daoine ag stánadh orm i rith an ama!”

“Tá cuid mhaith girseach ar an scoil agus caitheann siad seádar cosúil leat féin, a leanbh,” arsa a haintín. “Tá mé cinnte go ndéanfaidh tú cairdeas le daoine nua inniu, fan go bhfeicfidh tu.”

Ach ní mar sin a tharla ar chor ar bith, ní mar sin a bhí ar dtús. Is fíor go raibh girseacha eile ann a chaith seádar, ach bhí siad uilig ní ba shine ná Shirin agus dhiúltaigh siad labhairt léi.

Ina rang féin dhírigh na girseacha mear uirthi agus rinne siad gáire. Bhí gruaig éadrom dhonn nó gruaig fhionn agus súile gorma acu uilig, agus níor éirigh siad cairdiúil leis an ghirseach nua mar ní raibh sí cosúil leo agus bhí a craiceann agus a súile dorcha agus chaith sí seádar. Níor mhaith le Shirin go raibh sí chomh difriúil sin le daoine eile agus ba mhian léi arís eile bheith ar ais sa bhaile lena máthair.

Le linn sos lóin, agus Shirin ina suí i gcoirnéal den chlós súgartha agus ag pleanáil éalú léi go Tehran, tháinig buachaill óg ina treo.

“Stiofán an t-ainm atá ormsa, “ arsa an buachaill. “Ar mhaith leat cuid de mo chreathán bainne a roinnt liom?”

Agus leis sin, thairg an buachaill óg do Shirin a chreathán bainne de shútha talaimh a raibh sifín ina bharr.

Shíl Shirin go raibh blas iontach ar an chreathán bainne agus b’éigean di í féin a stopadh sular ól sí an deoch uilig.

“Ná tabhair aird ar bith ar an mhuintir eile sin. Caitheann siad go holc liomsa amanna mar go bhfuil mé i mo chónaí le mo Mham. D’fhág mo Dhaid muid tamall fada ó shin, agus anois níl ann ach an bheirt againn. Tá mo Mham ar fheabhas agus amharcann sí i mo dhiaidh go hiontach maith, ach níl mórán airgid againn agus bíonn siad ag magadh fúm mar deir siad go bhfuil mé bocht agus go bhfuil éadaí salacha agam.” D’amharc Stiofán síos ar a bhléasar agus ar a bhróga agus chroith sé a ghuaillí. “Níl siad salach, níl ann ach go bhfuil siad sean.”

Thosaigh an buachaill óg ag gáire go tobann. “Tá siad uilig amaideach cibé ar bith. Cad é mar a bheadh a fhios acu!”

Rinne Shirin gáire mar bhí miongháire álainn ag Stiofán, agus chomh maith leis sin, bhí croiméal mór de shútha talaimh ar a aghaidh i ndiaidh dó an sifín a tharraingt amach as a chreathán bainne agus ól díreach as an bhuidéal, agus gach aon ghlug as agus an creathán iomlán á ól aige.

B’éigean don ghirseach óg a admháil nár lig sí do na barúlacha a bhí ag daoine eile cur isteach uirthi roimhe seo, mar sin de, cad chuige a dtosodh sí anois?

“Tá an ceart agat,” ar sise. “Cad é an t-eolas atá acu cibé ar bith?” Agus mar chúiteamh ar an chuid dá chreathan bainne a thug sé di, bhain Shirin ceithre phíosa baklava as a póca agus roinn sí na cístí milse lena cara nua.

“Sílim go bhfuil cuma fhaiseanta ar do scairf chinn,” arsa Stiofan, agus é ag alpadh siar píosa iomlán baklava in aon iarracht amháin.

“Tugtar seádar uirthi,” arsa Shirin leis.

Chas an buachaill óg an focal thart ina bhéal mar aon leis an baklava siúcrúil.

“Is fíor go bhfuil cuma iontach faiseanta uirthi,” ar seisean.

Go tobann tharraing Stiofán a bhléasar thar a chloigeann ionas go raibh sé féin ag caitheamh cineál seádar fosta. B’éigean do Shirin gáire a dhéanamh mar bhí cuma iontach greannmhar ar an bhuachaill go deimhin. Shamhlaigh sí go mbeadh dúil mhór ag a máthair agus ag a hathair i Stiofán. Ba dhuine láidir é Stiofán agus d’amharc sé ar an taobh gheal den tsaol i gcónaí, rud a dúirt máthair Shirin a bhí iontach tábhachtach.

Níorbh fhada go raibh an bheirt acu sáite i gcluichí, ag rith thart sa choirnéal den chlós súgartha, iad sna sála ar a chéile ar fud na háite ar fad. Roinn siad scéalta lena chéile agus d’inis Shirin gach rud faoin tsaol in Tehran do Stiofán, agus d’inis Stiofán do Shirin faoi na rudaí tarraingteacha uilig a thiocfadh léi a dhéanamh i mBaile Átha Cliath, mar shampla, súgradh a dhéanamh i bPáirc an Fhionnuisce, nó dul chuig an zú sa pháirc sin, nó chuig an phictiúrlann ar Shráid Uí Chonaill.

“An bhfaca tú leipreachán riamh?” a d’fhiafraigh Shirin.

Smaoinigh Stiofán ar feadh bomaite agus ansin dúirt sé go cineálta: “Ní fhaca go fóill.”

Bhuel, níorbh fhada gur thug na páisti eile faoi deara go raibh Shirin agus Stiofán ag éirí mór le chéile, agus ba ghearr gur thosaigh siad ag cruinniú thart agus ag glacadh páirte sna cluichí agus sna scéalta.

Sular buaileadh an clog leis na páistí a ghlaoch ar ais chuig a gcuid ranganna, bhí scaifte mór páistí cruinn le chéile ag éisteacht le Shirin agus í ag insint scéalta faoina saol in Tehran: an dóigh a ndeachaigh sí i bhfolach faoina leaba nuair a chuala sí na buamaí ag titim as an spéir san oíche nó í ar cuairt ag a huncail mire a bhí ina chónaí i dteach mór ar an trá, áit a ndeachaigh sí ar a laethanta saoire. Bhí iontas ar na páistí scéalta mar seo a chluinstin agus ní raibh siad ábalta iad féin a stopadh ó bheith ag cur a lán ceisteanna ar Shirin. Agus bhí Shirin iontach sásta na ceisteanna uilig a fhreagairt.

Agus dá réir sin, d’fhiafraigh Shirin de na páistí faoi Éirinn agus cad chuige a raibh sé chomh fuar sin cé go raibh an samhradh ann. Bhain seo gáire as na páistí.

Sa deireadh, bhí ar mhúinteoir teacht isteach sa chlós súgartha agus scairteadh ar na páistí teacht ar ais chuig a gcuid ranganna mar níor thug siad faoi deara fiú go raibh an clog ag bualadh as siocair go raibh an oiread sin craice acu.

Agus í ar an bhealach trasna an chlóis, mhothaigh Shirin tonn mhór buíochais do Stiofan mar thaispeáin sé di rud éigin a bhí iontach tábhachtach.

“Tá sé ceart go leor bheith difriúil,” ar sise léi féin, “leis an fhírinne a rá, is rud iontach álainn é.” Agus an smaoineamh seo go láidir ina cloigeann, bhí rún daingean ag Shirin saol nua a dhéanamh di féin in Éirinn agus bród a chur ar a tuismitheoirí.

“Cé aige a bhfuil a fhios,” dar léi, “B’fhéidir go mbeadh a fhios ag mo mháthair agus ag m’athair nuair a thiocfaidh siad anseo cá bhfeicfinn leipreachán”.

 

 

Creidiúintí

Scríbhneoir

 Anonymous

Aistritheoir

Micheál Ó Máirtín

Profú

Pól Ó Cainín

 Ceol Téama

 'Staccato Strings Loop' le Holy Hammer Audio/Audiojungle

Obair ealaíne

Shutterstock

 

Enjoyed this story?
Find out more here